Delftse meesterwerken

Opmerkelijk weinig werk van Fabritius is overgeleverd uit de periode tussen het moment dat hij naar Delft verhuisde en zijn noodlottige dood op 12 oktober 1654: één schilderij draagt het jaartal 1652, de overige drie zijn 1654 gedateerd, bij elkaar niet meer  dan vier schilderijen over een periode van ruim vier jaar. Het is echter juist met deze vier Delftse meesterwerken dat Fabritius zich onbetwistbaar een plaats tussen de grote meesters van de zeventiende eeuw heeft verworven. Vier gesigneerde en gedateerde stukken van geheel uiteenlopend karakter, die elk getuigen van Fabritius’ uitzonderlijk grote creativiteit en kwaliteit: ‘Gezicht in Delft’ 1652, ‘Zelfportret’ 1654, ‘De Schildwacht’ 1654 en ‘Het Puttertje’ 1654.

Diverse bronnen vermelden dat Fabritius in zijn Delftse periode actief was op het gebied van de perspectiefkunst en hierin een uitstekende reputatie had opgebouwd.  Helaas is alleen het  ‘Gezicht in Delft’ het tastbare bewijs hiervan.

De vier Delftse werken vertonen opvallend weinig overeenkomsten met zijn vroegere werk;  waar in de schilderijen uit zijn Amsterdamse periode zijn leermeester Rembrandt nog overduidelijk de toon zette in compositie en helder opgelichte onderwerpen tegen een donkere achtergrond, had Fabritius in zijn Delftse periode zich hiervan losgemaakt en introduceerde licht, kleur en ruimte in zijn schilderijen. Hier werd  de 10 jaar jongere  Delftse schilder Johannes Vermeer (1632-1675) hoogstwaarschijnlijk door geïnspireerd.
Als veronderstelde leermeester van Johannes Vermeer en op het gebied van perspectiefkunst het lichtend voorbeeld voor Pieter de Hooch  werd Carel Fabritius hiermee de grondlegger van de befaamde ‘Delftse school’.

Afbeelding 1: Gezicht in Delft 1652, The National Gallery London
Afbeelding 2: De schildwacht 1654, Staatliches Museum Schwerin Deutschland

Gezicht in Delft - Carel Fabritius
De Schildwacht - Carel Fabritius